Türkiye'de Yaşlı Ayrımcılığı
ÖZET
Doğal yaşam seyrinde doğum gibi yaşlanma
da insanın ana rahmine düşmesinden itibaren başlayan bir süreçtir. Tüm dünyada
olduğu gibi Türkiye‟de de yaşamın son evresi olarak görülen yaşlılık artan
yaşam beklentisiyle birlikte daha çok önem kazanmıştır. Türkiye‟de yaşlı nüfus
oranı %7,7 iken 2023 yılında bu oranın %10,2‟e kadar çıkması, 2050 yılına
gelindiğinde ise yaşlı nüfus oranın %20,6 olması beklenmektedir.(TÜİK ,
2013)Değişen toplumsal ve demografik yapı ile ön plana çıkan “yaş
ayrımcılığı”literatürde yeterli çalışma bulunmaması ve yazılan makalelerin çoğu
derlemelerden oluşmasının yanı sıra yaşlı ayrımcılığı ve yaş ayrımcılığı
terimlerine aynı anlamlar yüklenmeye çalışıldığı gözlenmiştir. Bu nedenle bu
çalışmada, Avrupa Sosyal Taraması verilerine göre yaşlı ayrımcılığı çalışmak
hedeflenmiştir.EuropanSocialSurvey‟in yayınlamış olduğu 2008 Avrupa Sosyal
Taraması (ESS)‟nda anket tekniği ile toplanan verilerin analizinde SPSS
Programı kullanılmıştır.“Sizce bir kişi kaç yaşından itibaren yaşlı sayılır?”
gibi birkaç soru üzerinden yaşlı ayrımcılığına etki eden eğitim, yaş, cinsiyet,
yaşanan bölge, etnik gruba aitlik faktörleri incelenmiştir. Değişen demografik
ve toplumsal yapı ile ageismin önüne nasıl geçilebileceği ve çözüm sürecinde
gerontologların rolleri ele alınmıştır.
Anahtar Kelimeler: Ageism, Yaşlı ayrımcılığı, Türkiye’de yaşlılık ve yaşlanma, Nüfus dinamikleri, Demografik özellikler
ABSTRACT
In Turkey, older adult population rate
is %7.7, 2023 this ratio increase %10.2 and 2050 is expected to be % 20.6(
TÜĠK, 2013) All this demografic changes effects on social structure. This
article depends on ageism of older adults in social structure. The aim of the study,
create model of effective factors in ageism of older adults. Ġn this model
include age, sex, culture. Culture factor is consist of ethnicity, education,
region of living. The main question is “Do you think which age people start
being described as old?” to evaluate ageism of older adults. This study is
based on data from 2008 European Social Survey(ESS) part of Turkey and
secondary data analysis concluded with using 18.0 SPSS programme. The data was
collected by survey technique and supported by TUBITAK. At least, age
discrimination (ageism) the most often perfomed than gender and race discimination.
Age, region of living and etnicity effect ageism. How can we overcome ageism with
demografic changes, social structure and globalization? In this process
gerontologist have very important role.
Key Words: Ageism, age discrimination,
Ageism of older adults, Older adults and aging in Turkey, Population dynamics,
demographic parameters
